TAAL / TAAL / SPROAK / SPRÅK

	Nederlands	Frysk	Grönnegers	Norsk	fonetisch Norsk	Engels
	nevelig mist regen voorwaarde verlangen verliefd ik hou van jou azijn mens zeemeeuw zeehond (rob) voeten kerk slijpsteen ploegen	dizich damp rein betingst lengsme fereale ik bin fereale jittik minsk sékob robbe foutten tsjerke slypstien ploeie	dompeg doke regen uutbeding verlangst     edik mensk zeekoap robbe vout kerke sliepstain plougen	disig tåke regn betingelse lengsel forelska eg elske deg eddik menneske måke kobbe fotter kirke slipestein pløye	diesik toake reign beting´else leng´sel for´elske ek el´ske dei è´dik mènske moake ko´bbe fòtter tsjierke sliepestain pleuie
	Er moet nog bij gezegd worden dat veel Noorse woorden ook verbindingen met Engelse woorden. Soms krijg ik wel de indruk dat een begrip in het ene taalgebied verkeerd is begrepen. Voorbeeld:
	tuin heg	tún hage	toene hege	hage hekk	hakge hek
	Twee woorden wil ik nog apart behandelen. Die zitten wat ingewikkeld inelkaar, maar daardoor erg interessant. Wat denken we van het Engelse woord town = stad Dit wordt even een reis hoor! In het Schots heet een town = tun Hm, tun, denk ik dan. Dat ken ik in het Frysk. Maar dat is een tuin om het huis. Zeker geen stad. Het zal wel niets met elkaar te maken hebben. Ik vraag dan aan Margrethe, mijn assistente: ¨Kennen jullie ook het woord ´tun´?¨ En dan spreek ik het op z´n Frysk uit (tún). ¨Ja¨, zegt ze, ¨Dat is de ruimte tussen de huizen, dus als je bijvoorbeeld drie huizen in een driekhoek hebt, dan is de ruimte tussen die huizen de ¨tun¨ ¨. Bliksum denk ik dan, dan hebben die Schotten wel gelijk en is er wel degelijk verband tussen het Engelse town en de Fryske tun. Want heel vroeger had je geen steden. En als moeders vroeg waar vaders was en het antwoord was: In/Op de tun, dan zat hij aan de voorkant van het huis. Maar het dorp kreeg 4 huizen erbij, 3 huizen erbij en nog steeds was de ruimte voor het huis de ¨tun¨. Later werd het dorp zo groot dat de hele dorp ¨tun¨ heette. En de Engelsen verstonden dat iets verkeerd of hadden een andere tongval en het werd town. De tweede is het Noorse ¨bo¨= wonen, ¨bolig¨= woning ïnnbo¨ = inboedel (uitspraak ¨bo¨= boe) Ik snapte daar in het begin niets van. Waar zat het aanknopingspunt. Vorige week (begin oktober 2004) sloot ik een inboedel verzekering af. Ik wist niet hoe dat heette, ga namelijk steeds minder voorbereid en zonder woordenboek op de mensen. Een inboedelverzekering is een ¨innbo-forsikkring¨. Dan gaat het lampje bij mij ook branden. Het Nederlands woord boedel is eigenlijk niets anders dan een boe-deel = bo-del op z´n Noors. Het is een deel van de bewoning, wat je nodig heb om te kunnen wonen. En dan komt het Nederlandse woord: ¨bouwen¨ ook meer in klaarheid. ¨bo-uwen¨ betekent in eerste instantie een huis maken. Want volgens mij zijn de eerste menselijke bouwsels woningen toch? En misschien is er kwa uitspraak niet zoveel verschil tussen ¨bo¨en ¨wo¨, waarbij ¨wo¨ later in het Nederlands en woning werd. Een ¨b¨ kan gemakkelijk overslaan naar een ¨w¨.
Ik vind het puzzelen met woorden erg interessant. Volgens mij kun je heel wat volksverhuizingen eruit afleiden.
back home